Het bovenstaande is een bloemlezing uit de argumenten die verslaafde mensen soms gebruiken om te rechtvaardigen dat ze niet stoppen met hun verslaving. Het warme gevoel toen ik kreeg als ik bij Ismes binnenkwam, de herkenning die ik vond, het luisterend oor dat werd geboden door het toenmalige team en de gesprekken die ik nodig had om goed in herstel te komen én te blijven, gaf mij de hoop dat een leven als verslaafde in herstel mogelijk was. Na jarenlang de zondagochtend nodig gehad te hebben om bij te komen van mijn alcoholmisbruik mag ik vanaf medio 2011 gebruik maken van de girlpower meeting in het Ismes Huis aan de Brede Haven in ‘s-Hertogenbosch. Toen ben ik naar een kliniek gegaan in Bangkok en in aanraking gekomen met meetings van AA en NA. Ik ben vanuit Bangkok, maanden in een safehouse gaan wonen en heb toen een hoop geleerd en 1 jaar cleantijd gehad, ook dit was uiteindelijk niet genoeg voor mijn verslaving.

Deze factoren kunnen er dan ook voor zorgen dat een verslaafd persoon toch nog terugvalt, ookal was hem of haar allang duidelijk (gemaakt) dat er een serieus probleem is. Wie als verslaafde in behandeling gaat, moet in bijna alle gevallen met meer dingen leren omgaan dan alleen de verslaving zelf, maar ook met achterliggende (gedrags)problematiek. Maar niemand kiest er bewust voor om verslaafd te raken, tot het op een dag zover is. En vanaf dat moment kan het een lastig proces zijn om toe te leren geven dat het woord ‘verslaafd’ daadwerkelijk van toepassing is. Want niemand verwacht dit, en wie verslaafd is kan het vaak ook nog lange(re) tijd verborgen weten te houden (want onthoud ook: verslaafden zijn over het algemeen vrij slim als het om hun verslaving in stand houden gaat). „Wanneer leerlingen gaan nadenken over verslaving en middelengebruik, dan heb ik mijn doel bereikt.” Ook helpt hij verslaafden, op de manier waarop hij ook geholpen is. „Hoe ik mij nu voel, dat gun ik andere mensen ook.

Bij uitzondering kan een zorgaanbieder voor een andere aanpak kiezen, maar in verreweg de meeste gevallen gaat de verslavingszorg er vanuit dat de patiënt het best af is wanneer hij hulp krijgt in de thuissituatie, zijn maatschappelijke positie behoudt (of snel terugkrijgt) en blijft functioneren binnen een sociale context van familie en vrienden. Aan de ene kant wordt er tijdens afkickprogramma’s weinig gedaan aan het oplossen van de oorzaken van de verslaving, waardoor de kans op terugval hoog is. Maar als je anderzijds als verslaafde eerst aan die oorzaken wilt werken, wordt psychotherapeutische hulp meestal geweigerd omdat je eerst moet afkicken. Hoe hechter je relatie met de verslaafde is, hoe meer dit boek namelijk over jou gaat, over jouw afhankelijkheid, jouw schuldgevoel, jouw dwangmatigheid, jouw verslaving.

Blijf praten met de verslaafde en werk toe naar een leven zonder drugs, alcohol of een andere verslaving. Om de kinderen van verslaafde ouders in beeld te krijgen, dient er meer aandacht te zijn voor vroegsignalering van de verslaving, en de relatie met de opvoeding én het tijdig bespreekbaar maken van de risico’s en de mogelijk aanwezige opvoedingsproblematiek.